Unitair octrooi: minder kosten bij internationaal octrooi?
4 min. leestijd

Unitair octrooi: minder kosten bij internationaal octrooi?

Er komt een nieuwe rechtbank voor octrooirechtszaken in Europa. Waar je eerst een (nationaal) patent in alle landen apart moest aanvragen, komt er nu een Unitair octrooi binnen het intellectueel eigendomsrecht. Hiermee geldt een patent in alle 17 landen die aangesloten zijn bij het UPC-akkoord. Het UPC-verdrag treedt 1 juni 2023 in werking.  

Wat is octrooi- en patentrecht

Een patent of octrooi betekent juridisch dat je het alleenrecht hebt op een uitvinding. Wanneer je aan bepaalde voorwaarden voldoet, krijg je een tijdelijk monopolie. Monopolie is wanneer een bedrijf een bepaalde sector volledig domineert en hier dus geen concurrentie heeft van andere bedrijven. Wanneer je een nieuw product uitvindt, wil je niet dat iemand anders dit zomaar kan namaken en verkopen. Je kunt voor dit product een octrooi/patent krijgen. Dit is geregeld in de Rijksoctrooiwet 1995. Een octrooi is onderdeel van het eigendomsrecht en beschermd het uitgevonden product.  

3 voorwaarden voor octrooi

Om een octrooi te krijgen op jouw product, dient deze aan 3 voorwaarden te voldoen (Art. 2 lid 1 Rijksoctrooiwet 1995): 

  • Het moet uiteraard een nieuw product zijn wat nog nergens ter wereld bestaat of een octrooi op bestaat.  
  • Het nieuwe product moet een oplossing zijn waar men ook echt iets aan heeft. Het moet niet voor de hand liggend zijn en wat iedereen zich kan bedenken.  
  • Het moet haalbaar zijn om het nieuwe product ook echt gemaakt te krijgen.  

Vragen over Intellectueel Eigendom? Ondernemersadviseurs help!Ju

Register en licenties

Het octrooicentrum Nederland bepaald of er een octrooi op jouw product komt of niet. Wanneer er een octrooi wordt gegeven op jouw product, wordt deze in een openbaar register gezet genaamd octrooidatabanken en –registers. Hierin kunnen alle bedrijven zien aan welke producten al een octrooi is gegeven. Je kunt andere bedrijven wel toestemming geven om jouw product na te maken of te verkopen. Dit doe je door een octrooilicentie te geven. De geldigheid van een octrooi duurt maximaal 20 jaar. 

Regels in andere landen 

Wanneer je een octrooi in Nederland aanvraagt, geldt deze ook alleen maar in Nederland. Je kunt ook voor de rest van Europa een octrooi aanvragen. In Europa heet het een patent. Deze vraag je aan bij het Europees Octrooibureau (EOB). Aangezien je voor elk land apart een patent nodig hebt, is een Europees octrooi een bundel van afzonderlijke nationale octrooien. Maar hier komt verandering in. In de VS geldt het volgende: zij hebben een rechter die voor alle staten bepaald of een patent geldig is of niet. Het ziet er naar uit dat de nieuwe Europese rechtbank voor octrooirechtszaken hierop gaat lijken.  

Één octrooi voor meer landen

Naast het Europese octrooi komt er vanaf 1 juni 2023 een Unitair octrooi. Dan hoef je maar één octrooi aan te vragen die dan geldt in alle landen die zijn aangesloten bij het Unitair octrooi. Dit bespaart veel tijd en geld. Op het moment dat je toch een octrooi wilt in een land dat niet is aangesloten bij het Unitair octrooi, dien je apart een nationaal octrooi aan te vragen voor dat land. 

Kennisbank Ondernemen, juridische sectie

De 17 aangesloten Europese landen bij een unitair octrooi: België, Bulgarije, Denemarken, Duitsland, Estland, Finland, Frankrijk, Italië, Letland, Litouwen, Luxemburg, Malta, Nederland, Oostenrijk, Portugal, Slovenië en Zweden.

Unified Patent Court 

Er zijn veel octrooirechtszaken die gaan over het feit of een patent wel of niet geldig is. Er komt een nieuwe Europese rechtbank voor octrooizaken, het Unified Patent Court (UPC). Vóórdat het UPC bestond, moest een bedrijf voor elk land apart een rechtszaak aanspannen om een patent aan te vechten. Nu is een procedure van een octrooirechtszaak genoeg voor een geldige uitspraak van de UPC in de genoemde 17 landen.  

Welk soort octrooizaken?

De octrooirechtszaken, die alleen door het UPC behandeld kunnen worden, gaan over inbreuk of nietigheid van een Unitair octrooi. De nationale rechters van Europese landen/octrooien zijn hier niet bevoegd voor. Het UPC kan rechtszaken behandelen over Europese en Unitaire octrooien. Octrooirechtszaken gaan vooral over de geldigheid van een patent of over de inbreuk van een patent. Wanneer iemand vindt dat jouw octrooi niet aan de genoemde eisen voldoet, kan hij proberen jouw octrooi nietig te laten verklaren. Dit is een nietigheidsprocedure en verloop via de rechtbank in Den Haag. Het kan ook zijn dat een bedrijf het idee heeft dat je een inbreuk maakt op hun patent. Dat is het geval wanneer je iets doet met het octrooi zonder toestemming van de octrooihouder.   

Is het verplicht?

Wanneer je geen gebruik wilt maken van een het UPC, dien je dit aan te geven. Dit doe je door een opt-out door te geven bij de griffie van het UPC. Als je dit doet, blijven jouw eventuele rechtszaken doorlopen bij de nationale rechtbanken. Let op! Dit geldt alleen voor octrooien die in maximaal 7 jaar worden verleend na inwerkingtreding van het UPC. Bedrijven worden niet verplicht om een Unitair octrooi aan te vragen. Het blijft mogelijk om apart nationale patenten of Europese patenten aan te vragen.  

Conclusie

Met de komst van Unified Patent Court is het mogelijk om een octrooi/patent aan te vragen die geldt voor alle aangesloten landen. Op die manier is er, wat bij een Europees octrooi wel het geval is, geen aparte rechtszaak nodig voor elk land. Bij een Europees octrooi dien je elke rechtszaak van de landen waarin je procedeert apart te betalen. Met een Unitair octrooi procedeer je een keer en betaal je ook maar een keer. Toch kan dit bedrag ook aardig oplopen als het om een grote zaak gaat. Verder kun je het risico lopen dat je in een keer overal het octrooi verliest, wat bij aparte octrooien niet het geval is. Maar een Unitair octrooi geeft een grotere bescherming in Europa en heeft minder administratie.  

Vragen of contact

Heb je vragen over dit artikel, intellectueel eigendom of andere juridische zaken? Of over de meer strategische aspecten van het exploiteren van octrooien via bijvoorbeeld productie- en verkooplicenties? Stel dan gerust je vragen hieronder. Je kunt ook direct een online consult inplannen.

Over de schrijver
Eva is Jr. Juridisch adviseur bij Ondernemersadviseurs en opgeleid in HBO-rechten aan de Hogeschool Zuyd. Haar interesses en expertises liggen in ondernemingsrecht, faillissementsrecht, privacy, AVG, franchising en de juridische aspecten van marketing.